شیخ حسن آل عصفور بوشهری اولین پرچمدار مبارزه با استعمار بریتانیا

شیخ حسن آل عصفور بوشهری اولین پرچمدار مبارزه با استعمار بریتانیا

شیخ حسن آل عصفور از فقهای بنام و از اسلام شناسان بزرگ بوشهر بود که در مبارزه با استعمار انگلیس فتوای جهاد داد و با کمک باقر خان تنگستانی و مردم بوشهر انگلیسی ها را وادار به عقب نشینی کردند.

شیخ حسن آل عصفور(تولد اوایل سده 13 قمری  رحلت   1260) از فقهای بنام و از اسلام شناسان بزرگ بوشهر بود شیخ حسن فرزند شیخ حسین فرزند محمد فرزند احمد فرزند ابراهیم فرزند احمد فرزند عصفور فرزند احمد فرزند عبدالحسین فرزند عطیه فرزند شبیه بحرانی در اوائل سده سیزدهم زندگی را آغاز كرده در كتاب « انوارالبدرین فی علماء البحرین» مكتوب است كه پدر شیخ حسین شش فرزند عالم و فاضل داشته كه شیخ حسن از همه معروفتر است. بعد از وفات پدر به سال 1216 قمری پرتقالى‏ها چون بر بحرين دست يافتند ظلم و جور و فشار را بر مردم روا داشتند و در اين امر بيش از حد تصور فساد و تباهى برآوردند تا آنجا كه درنگ و ادامه زندگى مشكل شد. به ناچار عده زيادى خانه و ديار را به قصد اماكن دور دست ترك گفتند.

در اين اوان يعنى سال 1220 ه .ق يكى از علماء بحرين اوضاع و احوال بحرين و روزگار خراب و درهم و برهم شيعيان را به حكومت بوشهر كه شيخ عبدالرسول خان آل مذكور بود نوشت. شيخ عبدالرسول خان نيز جريان را به اطلاع حكومت فارس گزارش داد اما متأسفانه به سبب خرابى دستگاه و از هم پاشيدگى، كسى جوابى نداد، شيخ حسن با عده‏اى از خويشان و كسانش در همين تاريخ به بوشهر آمد و متوطن گشت.

شيخ عبدالرسول خان مهاجرت شيخ حسن آل عصفور را به بوشهر، با معرفى كامل از مقام علمى وى به دربار فتحعلى شاه قاجار اطلاع داد.

شاه قاجار در پاسخ او چنين نوشت:

بسم الله الرحمن الرحيم، معتمد السلطان شيخ عبدالرسول خان، تشريف فرمايى شيخ بزرگوار شيخ محمد حسن آل عصفور به شهر شما نشانه سعادت و توفيقى است كه بدان بهره‏مند شده‏ايد. زيرا ايشان پيشواى اين ملت و شريك اين دولتند. سالانه مبلغ پانصد تومان درباره آن جناب مقرر داشتم اين وظيفه من نسبت به ايشان، اما آنچه كه تو بايد خود را بدان موظف بدانى او را گرامى دار و موقعيتش را با عظمت نگاهدار همچنان كه تو را بر مردم فرمانروا ساخته‏ام او را بر تمام شما حاكم گردانيدم ...».

صدرالدين حسينى در تاريخ فارس مى‏نويسد:

«دانشمند علم حديث و نحو و لغت و نابغه فقه و اصول، شيخ حسن آل عصفور علم فقه را در محضر درس پدرش شيخ حسين فرا گرفت و از بحرين به بوشهر مهاجرت نمود و از بركات قدومش ديار فارس انتظام پذيرفت»

وی پس از مهاجرت به بوشهر که بعد از شهادت پدرش شیخ حسین به دست خوارج در بحرین به رخداد در محله شنبدی به فعالیت های مذهبی و اجتماعی مشغول شد و در میان مردم از اعتبار و موقعیت عظیمی برخوردار می شود. امامت جمعه، جماعت و تصدی امور قضا را به عهده می گیرد.

وی از جهات علمی، حقوقی، قضایی و مذهبی و نیز موضع گیری سیاسی تأثیر فراوانی در شور و شعور سیاسی مردم بوشهر داشت. توانایی علمی او چنان بود که «علی کازرونی» نویسنده مطرح از او به عنوان علامه زمان یاد می کند.

موضعگیری شیخ حسن و مردم بوشهر در قبال حضور انگلیسی ها در بوشهر آنچنان موثر بود که به نوشته مولف حقایق الاخبار ناصری یک روز بعد از ورود قوای انگلیسی به بوشهر در نتیجه ازدحام مردم، جماعت انگلیسی مجبور شدند قوای خود را از این بندر خارج کرده و به جزیره خارگ عقب نشینی نمایند.

کاپیتان هنل نماینده انگلیس مقیم در بوشهر که بعد از وقایع پیش آمده، امنیت نیروهای انگلیسی را در خطر می دید چند روز بعد دفتر نمایندگی سیاسی مقیم در بوشهر را تعطیل کرده و اسباب و لوازم اداری نمایندگی را به یکی از کشتی های جنگی مستقر در لنگرگاه بیرونی منتقل نمود.

این پیروزی حاصل نشد مگر به پشتیبانی معنوی و سیاسی آیت الله  شیخ حسن آل عصفور و حمایت نظامی نیروهای باقرخان تنگستانی که در آن زمان ضابطی تنگستان را به عهده داشت.

شیخ حسن در این بوشهر وفات یافته و در خانه اش مدفون شد. قبر شیخ حسن در بوشهر دارای موقعیت در خور توجهی است زیارتگاهی است كه مردم به آنجا می روند در این بقعه كتابخانه معتبری وجود داشت كه اكثر قریب به اتفاق كتابها، خطی و بیشتر كتب تالیف علمای آل عصفور بود كه متاسفانه در اثر بی توجهی و گرمی و رطوبت هوا همه آن كتابها از بین رفت جز اندكی كه به جای دیگر انتقال یافته است.

آثار علمی او كه كتاب « اعیان الشیعه » از آنها نام برده عبارت است:

1-رساله عملیه مبسوط در طهارت وصلاه

2-مناسك حج

3-رساله ای در احكام روزه

4-شرح منظومه در اصول پنجگانه كه پدرش شیخ حسین آنرا