زائر خضر خان اهرمی

134
نام زائر خضر خان
نام خانوادگی اهرمی
لقب امیر اسلام
نام پدر حاج محمدعلی
تاربخ تولد ۱۲۸۰ ه. ق
محل تولد بوشهر - تنگستان
تاریخ رحلت/شهادت 1301
محل شهادت اهرم
مدفن
جهت اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید.
  • زندگینامه
  • خاطرات
  • زندگی نامه زائر خضرخان اهرمی


     زایر خضرخان، فرزند حاج محمدعلی متولد (۱۲۸۰ ه. ق/ ۱۲۴۱ خورشیدی) در روستای شمشیری دهستان باغک، از مخالفین حضور انگلستان در جریان اشغال بوشهر در جنگ جهانی اول که در آن ایام ضابط منطقه تنگستان بود.


     زائر خضرخان فولادی اهرمی ملقب به امیر اسلام از همرزمان رئیسعلی دلواری در نبرد علیه نیروهای انگلیس بسال ۱۳۳۳ه ق است که همزمان با مبارزات رئیس علی دلواری و پس از کشته شدن او مقاومت در مقابل اشغالگران را در جنگ اول جهانی در دلوار و بوشهر در جنوب ایران ادامه داد.



    مبارزات و همرزمان امیر اسلام


    در سال ۱۲۹۷ خورشیدی زایر خضرخان به کمک شیخ حسین خان چاه کوتاهی (سالار اسلام)و غضنفرالسلطنه برازجانی مانع عبور انگلیسی ها از تنگستان و رفتن به برازجان شد. در این جنگ زائر به کوه‌های خائیز پناهنده شد و پس از یکسال سرانجام موفق شد به اهرم بازگشته و ضابطی آنجا را برعهده گیرد که در ادامه به صورت مفصل توضیح می دهیم.


    شبیخون زائرخضر خان به اردوی دشمن در عالی چنگی


    شب آخر ذی الحجه 1336باز جناب زائر خضرخان با عده ایی بر همان مرکز دشمن که در عالی چنگی بود شبیخون زده و تلفاتی بر آنها وارد آورده ولی چون قضیه شب قبل را دیده بودند بیشتر وسایل احتیاط فراهم آورده و تلفات آنها به درجه شب قبل نرسید.


    حسن خان تنگستانی دست نشانده انگلیسی ها


    با ورود قشون به اهرم حسن خان (تنگستانی) نام،که از خوانین زادگان پوسیده ی کارافتاده ی قدیم تنگستان است به جای زایر خضر خان نصب و اموالی که زایر خضرخان به جا مانده بود به تصرفش دادند، غضنفرالسلطنه همان قسم که ذکرش گذشت مختصر استقبالی از قشون مزبور نموده ولی بلافاصله متوحش و شب هنگام به کوه فرار کرده و به عیالش ملحق گردیده بود.


    مجاهدین کوه نشین


    اکنون هر سه نفر از روسایی مجاهدین کوه را ملاز و ملجا خود قرار داده دراین بین ناخوشی عالم گیر آنفلونزا به شدت تمام مردم را گرفتار پنجه قهار خود نمود. انگلیس ها هم در همچنین موقعه ای که آن بیچارگان در کوه بدون طبیب و سرپرستی گرفتار پنجه ای آن مرض شوم بوده فرصت را غنیمت دانسته و هم دستی و قراولی چند نفر خائن از اهل برازجان،بر سر خانه غضنفرالسلطنه در کوه ریخته تمام دارایی و ثروتی که با خود برده بود غارت و چپاول نمودند.


    زایر خضر خان در کوه خائیز


     زایر خضر خان بعد از خالی نمودن اهرم،کوه خاوئیز را مآمن خویش قرار داد و غضنفرالسلطنه هم با چند نفر همراهانش موفق به فرار شده و خود را به تنگ ارم رسانیده و از آنجا پناهنده به ایل فارسی مدان در منزل مسیح خان کلانتر ایل مزبور شدند. اقا خان نام( یکی از نزدیکان غضنفرالسلطنه و در عین حال از مخالفان محلی او بود. ) که به واسطه مخالفتش با غضنفر السلطنه محبوس بود، انگلیس ها او را مرخص کرده و به جای غضنفرالسلطنه در برازجان منصوبش نمودند .


    البته خاطر خوانندگان محترم مسبوق است که مرحوم شیخ حسن خان پس از تخلیه چاهکوتاه به قلعه فاریاب که از مزافات بلوک است رفته و زایر خضر خان هم بعد از خالی نمودنه اهرم،کوه خاوئیز را مآمن خویش قرار داد و البته خوانندگان گرامی خیلی مایلند سرانجام آن دو راد مرد تاریخی ایران بدانند. اکنون که ما از سرگذشت غضنفرالسلطنه تا یک اندازه فراغت حاصل نموده لازم می دانیم که مجدا خاطر خوانندگان خود را از سرانجام آن دو لیدر نامدار مسبوق ساخته و شما را از حال انتظار بیرون آوریم.


    مرض آنفلونزا


    پس از رفتن آن دو سردار رشید به کوه، تا مدت دو ماه خود و وبستگانش مبطلای مرض آنفلونزا بوده و قادر به هیچ اقدامی نبودند، همان طور که دشمنان آنها بازبه همین علت نتوانسته از همان موقع کسب استفاده نموده و ایشان را مستاصل نمایند.


    هجوم دریابیگی به خائیز


    در اواخر ماه صفر1337 دریابگی ،به هم دستی روسای دست نشانده انگلیس مثل حسن خان،ضابط جدید اهرم و شیخ عبدالله ضابط چاهکوتاه و احمد خان انگالی و آقای بهمیار چغادکی  با دو هزار نفر جمعیت تنگستانی و دشتستانی و یک عراده توپ بزرگ برای استیصال زائر خضر خان بر خائیز همه آور شده زائر خضر خان هم با کمال جلادت و ثبات مقاومت کرده و از مرحوم شیخ حسن خان-استمداد جست، مشارالیه هم فرزند خویش، شیخ عبدالرسول خان-که از جوانان حساس پرحرارت فداکار هست با  50نفر از با حمایت زائرخضر خان فرستاده و خود شیخ حسین خان با بقیه جمعیتی که داشت از راههای  از دشتستان به سمت بلوک می رفت محکم بسته خلاصه مدت هفت روز و زائرخضرخان و شیخ عبدالرسول خان مردانه از دریابیگی و همراهانش جلوگیری نموده و خسارت قابل به آنها وارد آورده بلکه ایشان را شکست دادند.


    عقب نشینی زائر خضر خان از خائیز به آشی و تصرف دوباره خائیز


    زائر خضر خان چون این حال را مشاهده نمود دید در صورتی که بالون ها از بالا بمب ریزی کنند و این همه قشون با توپ های متنوع کوهی باز حمله و یورش آورند مجال ماندن نیست. این بود که در این دفعه بدون مقاومت آنجا را تخلیه نموده و به قرییه آشی که از دهات آخری خائیز است عقب نشینی اختیار نمود. پس از یک ماه مجددا جمعیتی کشیده و آن مواضع را از تصرف حسن خان پس گرفت. انگلیس ها چون دیدند تصرف خائیز غیر ممکن است و استیصال زائرخضر خان ناممکن یا اقلا خیلی دشوار و باعث مخارج تلفات زیادی می شود. لذا از اردوکشی به آنجا دیگر صرف نظر نموده و فقط به وسیله بالون اغلب آنجا را بمباران و برخی تلفات بر مردم بدبخت وارد می آورند.


    پایان تلخ امیر اسلام و پسرش


    وی به واسطه شدت فشارهای استعمارگران انگلیسی مدتی در کوه های خائیز بسر می‌برد، سرانجام بدست یکی از نزدیکانش و به همراه پسرش سام میرزا در سال (۱۳۴۱ ه. ق/ ۱۳۰۱ ش) در شهر اهرم به قتل رسید.


     قلعه کلات در اهرم از او به یادگار مانده که هم اکنون جای گلوله توپ جنگی انگلیسی‌ها بر دیواره آن هویداست؛ قلعه‌ای که مدتی اسرای انگلیسی در عین احترام برای معاوضه با اسرای خودی در آن نگهداری می‌شدند.


    منابع:


    کتاب شیخ حسین خان چاهکوتاهی- احمد فرامرزی/ به اهتمام سید قاسم یاحسینی


     زایر خضرخان اهرمی پژوهشگاه ادب،تاریخ و فرهنگ استان بوشهر


    ادامه مطلب
    ادامه مطلب
    ادامه مطلب
    ادامه مطلب
    اطلاعات مزار
    محل مزار
    وضعیت پیکر
    تصویر مزار
    موقعیت مکانی مزار
    گالری تصویر
    ادامه مطلب
    کتابخانه
    ادامه مطلب
    لطفا در صورتی که تصویر يا اطلاعاتي مرتبط با این شخصیت در اختیار دارید با ما به اشتراک بگذارید